Chemioterapia nowotworów

Jedną z możliwości leczenia choroby nowotworowej poza terapią chirurgiczną i radioterapią jest terapia farmakologiczna. Zalicza się tu zarówno leki cytotoksyczne/cytostatyczne działające ogólnoustrojowo, jak też leki działająco wybiórczo (terapia celowana) oraz leki z innych grup takich jak sterydowe i niesterydowe leki przeciwzapalne lub leki stymulujące układ odpornościowy. Leki mogą być stosowane pojedynczo lub w połączeniach z innymi. Odpowiednie dobranie leków może spowodować czasowe lub całkowite wycofanie się zmian chorobowych lub przynajmniej poprawić komfort życia. Chemioterapia może być stosowana jako podstawowa forma leczenia (np. przy chłoniaku, białaczce, guzie wenerycznym) lub być uzupełnieniem zabiegu usunięcia guza mającym na celu zapobiegnięcie wznowie (odrośnięciu guza) lub powstaniu metastaz (przerzutów).

Najczęściej kojarzonymi z terapią przeciwnowotworową są leki cytotoksyczne, powszechnie nazywane chemioterapią. Jest to duża grupa leków, których celem jest poprzez działanie toksyczne na komórki zahamowanie podziałów komórkowych. W zależności od mechanizmu działania leki cytostatyczne zalicza się do kilku grup: leki alkilujące, antymetabolity, antybiotyki, alkaloidy barwinka różowatego, pochodne platyny, leki enzymatyczne i inne/pozostałe. W większości przypadków efektem działania tych leków jest zahamowanie podziałów komórek nowotworowych a tym samym wzrostu masy guza. Im komórki się szybciej dzielą tym lepiej działa lek. Stąd słaba skuteczność leków cytostatycznych w przypadku guzów wolno rosnących. Niektóre komórki nowotworowe są całkowicie niewrażliwe/oporne na działanie jakichkolwiek leków. Stąd bardzo istotne jest bardzo dokładne zbadanie cyto- lub histopatologiczne guza. Leki cytostatyczne oddziaływują na komórki nowotworowe ale też na zdrowe tkanki (skóra, błony śluzowe, szpik kostny) powodując tak zwane efekty uboczne. W trakcie terapii w większości przypadków zwierzęta zachowują się normalnie, niemniej mogą pojawić się niepożądane objawy takie jak apatia-posmutnienie, spadek apetytu, wymioty, biegunka, domieszka krwi w moczy, problemy z chodzeniem. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy kontaktować się lekarzem prowadzącym. Szybka i celowana terapia pozwoli złagodzić i skrócić, te niepożądane efekty. Ponieważ przez 48 godzin od podania leków cytostatycznych mogą pojawić się w ślinie, moczu lub ewentualnych wymiocinach metabolity leków cytostatycznych, które mogą być szkodliwe dla współdomowników, należy w tym czasie unikać kontaktu a po ewentualnym kontakcie umyć ręce. W przypadku samodzielnego podawania leków cytostatycznych przez właściciela w domu (tabletki) należy je podawać w rękawiczkach i upewnić się, czy zwierzę połknęło lek. W przypadku obecności małych dzieci w domu należy bardzo uważać aby tabletki (nawet wyplute bądź zwrócone przez zwierzę) nie zostały połknięte przez malca. W czasie terapii zwierzę musi być monitorowane, co polega na stałych konsultacjach przez lekarza weterynarii onkologa, który może zlecić dodatkowe badania (krew, USG. RTG, biopsja). Chemioterapia może wyleczyć psa z choroby nowotworowej, zapobiec jej wznowie lub zatrzymać jej przebieg, co znacznie poprawi komfort życia zwierzęcia.